Từ một số truyện Trung Quốc — chưa verified từ nguồn học thuật. Hai cơ chế được đề cập:
1. Tax base erosion — ruộng đất chạy khỏi sổ thuế
Quan lại, dòng họ thế phiệt, nho sĩ được miễn thuế ruộng. Tiểu nông và trung nông tự nguyện “hiến” ruộng vào các dòng họ này — đổi lấy bảo hộ và thoát thuế nặng. Hệ quả: diện tích ruộng thực tế canh tác tăng (do khai hoang), nhưng diện tích chịu thuế lại giảm. Ngân sách nhà nước hụt thu dù nền nông nghiệp không suy thoái.
Cơ chế này giống một dạng tax shelter tiền hiện đại — người yếu thế chủ động chui vào “bóng” miễn thuế của người mạnh.
2. Silver inflation — bạc nhiều nhưng mất giá
Dưới thời Minh, ước tính ~170 triệu lượng bạc từ Nhật và ~125 triệu lượng từ châu Mỹ (qua thương mại với Tây Ban Nha) đổ vào Trung Quốc. Bạc là phương tiện thanh toán chính — nhưng cung quá lớn làm giá trị bạc giảm, tức lạm phát. Nhà nước thu thuế bằng bạc nhưng sức mua của bạc thu được thấp hơn kỳ vọng.
Đã promote lên permanent notes
Cả hai cơ chế đã được verify qua nghiên cứu học thuật và ghi chép thành permanent notes:
- ming-tax-base-erosion — guiji/touxian, scale, Single Whip Reform
- ming-silver-inflation — Manila Galleon, bẫy tài chính, tranh luận Atwell vs. Von Glahn